Algemene informatie Brandenburg

Brandenburg

De deelstaat Brandenburg met zijn hoofdstad Potsdam ligt in het oosten van Duitsland rondom de bruisende metropool Berlijn. Talloze kristalheldere meren en waterwegen, weidse landschappen, groene lanen, fruitboomgaarden en ongerepte natuur met prachtig flora en fauna drukken hun stempel op dit gebied. In beschouwelijke dorpjes en cultuurplaatsen werd hier geschiedenis geschreven. De voormalige garnizoenstad Potsdam is in de laatste 300 jaar veranderd in een van de mooiste residentiesteden van Europa.

 Rondom de hoofdstad Berlijn liggen de in totaal 13 reisgebieden van Brandenburg. Het Havelland met zijn aantrekkelijke, beschouwelijke dorpjes, de in het noordwesten gelegen Uckermark met haar ongerepte landschappen, Potsdam met haar kastelen en parken, de Fläming met zijn burchten en dikke beukenbossen of het Spreewald met zijn wereldwijd unieke rivierenlandschap!

100 kilometer ten zuidoosten van Berlijn ligt een in Europa uniek landschap - het Spreewald. Met het biosfeerreservaat Spreewald bezit Brandenburg een in heel Midden-Europa uniek, door de Unesco beschermd biosfeerreservaat, 20.000 jaar geleden ontstaan na de laatste ijstijd. Eilandboerderijtjes, die door kleine en grote waterwegen met elkaar verbonden zijn – dat is het Spreewald, het Venetië van Brandenburg. Veel van deze stille dorpjes waar de traditie en de ambachtskunst van vervlogen tijden nog in ere worden gehouden, worden gebruikt als uitgangspunt voor traditionele bootvaarten door het waterlabyrint.

In het Havelland ten westen van Berlijn vindt u een uniek rivieren- en merenlandschap. Deze zo rijk met bos en water bedeelde streek nodigt uit tot boottochten, fietsen, paardrijden en wandelen. Liefhebbers kunnen hier in de voetstappen van Theodor Fontane treden of de Pruisische kastelen en parken bezichtigen.

De Fläming geldt als ideale streek voor wandelaars, fietsers en skaters. Op de 175 kilometer lange "Fläming-Skate" – het langste skate-traject van Europa – kunnen fietsers en skaters actief sporten in een afwisselend natuurlandschap. Mooie stadjes zoals Belzig of Jüterbog met hun historische stadskernen geven een beeld van het heden en het verleden van de streek.

Het Dahme- en het Oder-Spree-merengebied tussen Berlijn en Frankfurt/Oder is een adembenemend romantisch landschap met stille dorpjes, herenhuizen en kerken. De ongeveer 270 meren en de goede aanlegmogelijkheden zijn ideaal voor tochten per kano of per motorboot. Het Scharmützel- en Schwielochmeer zijn paradijzen voor zeilers.

In het noorden en het noordwesten van Brandenburg vindt u de Prignitz en het Ruppiner land. Prignitz is de langste en dunst bevolkte streek in de deelstaat Brandenburg. Het biosfeerreservaat Elbtalauen in de Prignitz nodigt uit tot fietsen. Na een dagtocht is het heerlijk genieten in de Therme in Bad Wilsnack.

Met meer dan 170 meren, kanalen en rivieren is het Ruppiner Land het waterrijkste gebied van de deelstaat – bij uitstek geschikt voor ontdekkingstochten per kano, motorboot of uisboot waarvoor geen stuurmansbewijs vereist is. Kasteel Rheinsberg biedt cultuurgenot in een prachtige omgeving.

De Uckermark in het noordoosten van Brandenburg heeft veel grote, beschermde gebieden, het reservaat Unteres Odertal, het biosfeerreservaat Schorfheide-Chorin en het natuurpark Uckermärkische Seen. Het schilderachtige Finowkanaal stroomt rustig door het glooiende heuvellandschap van het Barnimer Land. Omringd door de bossen en meren van het gebied Schorfheide is het Barnimer Land ideaal uitgangspunt voor interessante tochten. Highlights zijn de hefsluis bij Niederfinow en het klooster Chorin Märkisch Oderland, het land tussen Berlijn en de Oder, leeft van contrasten: enerzijds de uitgestrekte Oderbruch en anderzijds de Märkische Schweiz. Kastelen en parken getuigen nog van het leven van de Pruisische adellijke families.

Het zacht glooiende heuvellandschap en de vele meren en heidevlakten van Niederlausitz en Elbe-Elster-Land hebben een heel eigen charme – hier zijn in de voormalige mijnstreken op veel plaatsen recreatiegebieden met meren ontstaan.

Potsdam

In de afgelopen 300 jaar is de garnizoenstad Potsdam uitgegroeid tot een van de mooiste residentiesteden van Europa. Net als zijn voorgangers en opvolgers heeft de Pruisische koning Friedrich II in en om Potsdam tal van barokke bouwwerken en 17 kastelen en paleizen met prachtige landschapsparken gebouwd. Tegenwoordig komen veel mensen naar de hoofdstad Brandenburg om niet alleen de kastelen en de tuinen, maar ook de biosfeer Potsdam, het kroondomein Bornstedt of het filmpark Babelsberg te bezichtigen.

Brandenburg aan de Havel

Zoals de stad is, is ook het land. De stad Brandenburg aan de Havel heeft de deelstaat zijn naam gegeven. Brandenburg aan de Havel is in meer dan één opzicht uniek: het is de oudste stad in de Mark en ligt prachtig temidden van het rivieren- en merenlandschap van de Havel. De stad is rijk aan bouwmonumenten uit drie historische stadskernen, de Altstadt, de Neustadt en het Dombezirk, maar ook de kerken, het raadhuis en de poorttorens van de stadsmuur zijn een bezichtiging waard.

Frankfurt aan de Oder

Als knooppunt van belangrijke Europese handelswegen kan Frankfurt (Oder) terugkijken op een afwisselend verleden. De stad heeft een van de grootste hallenkerken uit de Noord-Duitse baksteengotiek en een van de oudste middeleeuwse raadhuizen van Noord-Duitsland, met prachtige gevels uit de 14e /15e eeuw .Een beroemde zoon van de stad is de dramaturg en novellist Heinrich von Kleist.

Cottbus

De op één na grootste stad van Brandenburg en centrum van het Spreewald is Cottbus. De stad, die tijdens de DDR-periode het centrum van de kolen- en energiewinning was, dateert uit de 12e eeuw. Hier ligt een van de belangrijkste parken van de 19e eeuw, het door Fürst von Pückler-Muskau geschapen park Branitz. In de historische stadskern van Cottbus vindt u de liefdevol gereconstrueerde Altmarkt en prachtige herenhuizen met barokke gevelfaçades en het Staatstheater met zijn fraaie Jugendstilfacade.

 

Bezienswaarigheden in de Brandenburg

• Werder (Havel)
  bloesemstad met historische stadskern
• Rheinsberg
  kasteel Rheinsberg en Kurt-Tucholsky-Gedenkstätte
• Cisterciënzerklooster Chorin
• Bad Saarow
  kuuroord met warmwaterbad
• Cisterciënzerklooster Neuzelle
• Tropical Islands Resort
• Grote Spreewaldhaven Lübbenau
• Internationale bouwtentoonstelling "Fürst Pückler Land"

 

• Fläming Skate

Skaten en fietsen op het fijnste asfalt. Pauzeren onder bomen of in een gezellig restaurantje. Bezienswaardigheden ontdekken en de geschiedenis herbeleven. Dit alles en nog veel meer kan men op de Flaeming-Skate. Europas Skate-Regioen zuidelijk van Berlijn. In totaal rond ongeveer 200 kilometer voert de drie meter brede baan en het aangrenzende twee meter brede fietspad door de "Niedere Fläming" en het "Baruther Urstromtal". Idyllische dorpjes, ontzagwekkende kerken, historische molens en vele andere monumenten uit het nadere en verre verleden sieren de route. Interessante bezienswaardigheden en attractieve sportfaciliteiten maken het aanbod compleet.

Het hart van de Flaeming Skate, de Rondkoers RK 1 (94,6 kilometer lang) bied op zijn weg door de "Niedere Fläming" (langs de steden Jüterbog en Luckenwalde) makkelijke maar ook moeilijkere parkoersen. Op het perfecte gladde asfalt lijkt het alsof de skates vanzelf rollen. Goed en op tijd kunnen remmen, de nodige beschermers en een helm dragen zijn natuurlijk belangrijke voorwaarden bij het skaten. Het is de moeite waard tussendoor af en toe te pauzeren. Niet alleen de vele picknickplaatsen nodigen hiertoe uit. In de dorpjes aan de rand van de weg wordt een veelzijdige toeristische infrastructuur geboden. Van Skate-verhuur tot Cafés, Hotels en Pensions, "Kreativbude" en een winkel met antiquiteiten.

Soms ziet men door de bomen het zonlicht weerspiegelen op een meer. En aan andere plekjes kan men zich aan keurige stranden opfrissen. Vele monumenten zien de skaters en fietsers op hun tocht. De stad Luckenwalde en de historische kern van de stad Jüterbog laten net zoveel indruk achter als het terrein die vroeger als militairvliegveld diende in een gedeelte van Niedergörsdorf die "Altes Lager" heet. Het museum in het slot van Arnim in Wiepersdorf en de vele molens die direct aan de Flaeming-Skate staan en al uit de verte te zien zijn nodigen uit voor een bezoek.

Beginners zijn op de Kolzenburger Rondkoers (12 kilometer lang) aan het juiste adres. Doordat deze tour geen noemenswaardige verhogingen heeft is het een makkelijk parcours. In het dorpje vindt men niet alleen een bed voor de nacht en lekker eten. De gasten kunnen hier ook inline-skates en fietsen huren of aan een cursus voor beginners deelnemen. Van Kolzenburg is het niet meer ver naar het "Freibad" Luckenwalde en naar het belevenisbad Fläming-Therme.

De Rondkoers van Jüterbog over Neuheim en Grüna naar Klooster Zinna zorgt op 11 kilometer voor een onvergetelijke skate-belevenis. Daarnaast worden cultuur en geschiedenis geboden. De "Abtshof" in Jüterbog, de Museumschuur in Grüna, het "Zisterzienserkloster" en het Webermuseum in klooster Zinna zijn een pauze waard. De Skate-Arena in Jüterbog ligt direct aan de Flaeming-Skate. Kenners spreken hier van de modernste sportaccommodatie in Europa. In deze nieuwe Arena vonden van 31 juli tot 7 augustus 2005 de Europesekampioenschap in Speedskating plaats.

Heel sportieve mensen kunnen zich verheugen op Rondkoers 4. Dit parcours ligt direct aan de Skate-Arena Jüterbog en is ideaal om het uithoudingsvermogen te trainen of zich op een skate-marathon voor te bereiden. Het circa 45 kilometer lange parcours heeft met zijn uitzicht op bossen en velden enige verrassingen in petto.

Over een andere weg die "maar" 2 meter breed is kan men met de fiets helemaal naar "Glashütte" bei Baruth rijden. Daar is vorig jaar een Museumdorp vol met leven ontstaan. Cafés, hotels en natuurlijk de mogelijkheid skates of fietsen te huren. In de komende jaar wordt dit plaatsje skate-vriendelijk gemaakt.

De Flaeming-Skate die in maart 2005 een toeristenprijs van het Land Brandenburg in ontvangst mocht nemen is ideaal voor een dagje, weekend, week of langere vakanties op de fiets of op skates. Niet alleen mensen uit Berlijn en Brandenburg waarderen deze mogelijkheid zich in de vrije natuur te kunnen ontspannen. Intussen heeft de Flaeming-Skate in heel Duitsland en ook in europa vele voorstanders gevonden. En de fanclub groeit van dag tot dag. Deze belangstelling zorgt ervoor dat deze toeristische attractie ook in toekomst verder groeien kan. Nog meer verknopingen en rondkoersen zijn in de planning.

Werelderfgoed in Brandenburg

De charmante flair van de Brandenburgse hoofdstad Potsdam, vis-à-vis met de metropool Berlijn, komt het best tot zijn recht bij een bezoek aan de, tot de UNESCO- wereldcultuurerfenissen tellende, prachtige kastelen en parken van de eilandenstad aan de Havel.Wie geniet van het schilderachtige uitzicht op het wereldbekende kasteel Sanssouci met zijn fonteinen en wijnbergterrassen of door de laan naar het Neue Palais loopt, kan een beetje vermoeden waarom vroeger de keurvorsten, koningen en de keizers Potsdam kozen als residentie. Zij allen zijn door het park van Sanssouci gewandeld, een van de belangrijkste en grootste parken van Europa. Dit park rondom de zomerresidentie van Potsdam-Sanssouci omvat 500 hectare park en 150 gebouwen. Friedrich II van Pruisen, zijn voorgangers en zijn opvolgers bouwden in en rondom Potsdam kastelen en paleizen met prachtige landschapsparken – een compleet kunstwerk, dat zich uitstrekt van het barokke Schloss Caputh tot aan Berlin-Glienicke.

Brandenburg culinair

Brandenburg kent tal van karakteristieke streekgerechten. Heel bekend zijn de Spreewald-augurken, maar ook de Beelitzer asperges, de Teltower Rübchen, de Plinsen (een soort eierkoek) de Pellkartoffeln (in de schil gekookte aardappelen) met kwark, maar ook visgerechten - zoals de Havelzander - zijn pure tafelgeneugten.

Gekruide augurken
Het Spreewald staat ook bekend als de groentetuin van Duitsland. Het beroemdste product is wel de Spreewald-augurk. Ingemaakt als zure augurk, als gekruide augurk, als peperaugurk, als knoflook- of mosterdaugurk – deze kleine groene specialiteit is een van de favoriete lekkernijen voor de bewoners en de gasten van het Spreewald.

Teltower Rübchen
Teltower Rübchen (Teltower raapjes) zijn een hartige teeltvariant van de witte raap. Zij werden oorspronkelijk aangeplant in de Mark Brandenburg, vooral in het gebied rondom Teltow (ten zuidwesten van Berlijn) Daar komt ook hun naam vandaan. De kleine raapjes zijn bestanddeel van veel streekgerechten in Berlijn en de Mark, maar werden ook al snel ontdekt door de internationale keuken.

Sülze mit Bratkartoffeln (zult met gebakken aardappelen)
 "Sülze" is een typisch gerecht uit de Uckermark en het Spreewald. Het bestaat voornamelijk uit kleingesneden varkenspoot (zonder botten) en kleine blokjes zure augurk. De "Sülze" smaakt het best met gebakken aardappelen, waar dan veel gebakken spek en uien in horen. Sommige mensen doen graag een paar druppels azijn op de Sülze, anderen eten ze liever met mosterd of mierikswortel. Daarbij smaakt bier het beste.

Havelzander
3000 meren en meer dan 30.000 kilometer stromend water: geen wonder dat vis een van de belangrijkste specialiteiten van Brandenburg is. Het liefst eet men hier de Havelzander. Hij komt voor in de meest uiteenlopende variaties – bijvoorbeeld als Havelzander in dillemantel met gesmoorde augurken en Semmellinsenknödeln (deegballetjes met brood en linzen) bij de gastronomen op tafel.

Natuur in Brandenburg

Natuur – zover het oog reikt! Ongeveer eenderde van de deelstaat Brandenburg bestaat uit grote, beschermde natuurgebieden, bijvoorbeeld het Nationaal Park Unteres Odertal, de drie biosfeerreservaten Spreewald, Schorfheide-Chorin en het rivierenlandschap Elbe-Brandenburg. Verder zijn er nog 11 natuurparken waar gasten de nagenoeg ongerepte, weidse landschappen per fiets, te voet, per boot, op de rug van een paard of per janplezier kunnen verkennen.

Het National Park Unteres Odertal is het eerste waterlandschapspark van Duitsland. In het gebied, dat gelegen is aan de Duitse en de Poolse oever van de Oder, vindt u over een lengte van 60 kilometer een waterrijk gebied met indrukwekkende Oderhellingen en bloeiende grasweiden. Het Nationale Park herbergt veel bijzondere diersoorten, zoals de zeeadelaar en de zwarte ooievaar.

Met het biosfeerreservaat Spreewald heeft Brandenburg een in heel Midden-Europa uniek en door de Unesco beschermd biosfeerreservaat dat doorspekt is met tal van kleine sloten en grachten. Tussen zeerozen glijdt de bezoeker in de roeiboot of in de kano over de grachten met hun vele houten bruggetjes.

In het uiterste noordwesten van Brandenburg ligt het Brandenburgse deel van het UNESCO biosfeerreservaat Flusslandschaft Elbe-Brandenburg. Vanwege de oude Duits-Duitse grens bleven aan de Elbe waardevolle natuurgebieden met zeldzame dier- en plantensoorten behouden. Het biosfeerreservaat is bij uitstek geschikt voor fietstochten. In Rühstädt, het dorp dat met jaarlijks meer dan 40 broedparen het "ooievaarrijkste" dorp van Duitsland is, heeft een informatiecentrum ingericht met wetenswaardigheden over het onderwerp natuurbehoud.

Het UNESCO-biosfeerreservaat Schorfheide-Chorin in het Noordoostelijke deel van Brandenburg omvat twee cultuurhistorisch verschillende landschappen – de Schorfheide, die als groot bosgebied behouden is gebleven, en het voornamelijk agrarisch bewerkte gebied van de Choriner Endmoränenbogen. Het indrukwekkende cultuurlandschap omvat ongeveer 240 meren, duizenden moerassen, uitgestrekte bossen, weilanden, akkers en tal van dieren en planten.

De overige 11 natuurparken bieden een facettenrijke natuur. Zo wordt bijvoorbeeld het beeld van het noorden van Brandenburg bepaald door de natuurparken Stechlin-Ruppiner Land en Uckermärkische Seen met het Rheinsberger Becken, het Havel-Rhin-watergebied en de Ruppiner Schweiz tot en met het unieke Stechliner merengebied (met het Stechlinmeer, het grootste schoonwatermeer van Noord-Duitsland) en de Uckermärkische meren. In contrast daarmee is het natuurpark Niederlausitzer Landrücken ontstaan uit de erfenis van de voormalige open bruinkoolgroeves. Ongeveer eenderde van het door de mijnbouw ontstane landschap werd gesaneerd in de zin van het natuurbehoud en kan zich sindsdien op een natuurlijke wijze ontwikkelen.